iThink.pl - dziennikarstwo i publicystyka

Czytelnictwo książek a nawet czasopism od lat spada. Ludzie wolą przekaz elektroniczny, a zwłaszcza efektowny, obrazkowy. Z drugiej strony, jak znanym trzeba być pisarzem by profity, chociaż rekompensowały poświęcony na tworzenie czas. Mówimy o Polsce, niewielkim kraju z mało popularnym poza granicami językiem. Chociaż nie każdy, kto pisze książki po angielsku może z tego żyć, to gigantyczny rynek powoduje, że dobrze napisane książki wydane przez obrotnego wydawcę znajdą grono nabywców, którzy zakupią wystarczającą liczbę egzemplarzy książki by wydawcy zwróciły się koszty z przyzwoitym zyskiem, a autor poczuł się usatysfakcjonowany honorarium. A nasz kurczący się rynek powoduje, że znalezienie wydawcy przez początkującego autora graniczy z cudem a i osiągane honoraria nie są zachętą do podejmowania tego trudnego zawodu.

Pewnym wyjściem z sytuacji wydaje się być publikowanie w Internecie. Koszty poboczne wydania maleją praktycznie do zera, ale niestety praktycznie do zera maleją też możliwe do osiągnięcia przychody nawet, gdy wiele osób przeczyta lub skopiuje książkę. Jednak są osoby, które godzą się na taki układ i liczą często tylko na możliwość nawiązania dialogu z czytelnikami przez ujawnienie e-maila albo za pośrednictwem systemu zarządzającego komentarzami. Serwisów publikujących w ten sposób opowiadania i wiersze jest coraz więcej i być może wraz z papierem cyfrowym skończy się epoka kosztownej komercyjnej książki, a zacznie epoka szerokiego dostępu do darmowych tekstów, które będą tworzone przez ludzi pracujących na co dzień na etatach i znajdujących czas na tworzenie jako swoją rozrywkę.

Jednak napisanie chociażby opowiadania na przyzwoitym poziomie to już wyższa umiejętność. Rzadko, która szkoła potrafi nauczyć tego chociażby część uczniów. Jedynie najzdolniejsi i najwytrwalsi zupełnie samodzielnie wstępują na tę ścieżkę. Tymczasem od pewnego czasu w Internecie pojawiają się inicjatywy zbiorowego pisania opowiadań. Regulaminy bywają różne. Od naprzemiennego dopisywania części, czasem specjalnie utrudnianego przez ukrywanie części poprzedzającego tekstu. Innym razem to zbieranie przez moderatora propozycji dalszego ciągu opowiadania i w ustalonym czasie decydowanie i dołączanie wybranego przez niego albo przez głosowanie Internautów fragmentu. Oprogramowanie serwisu służącego do zabawy to najczęściej typowy system blogów, system forum albo inny typowy pakiet niekiedy tylko nieco dostosowywany do potrzeb.

Zupełnie inaczej jest z serwisem Opowiadam.pl powstałym w końcu kwietnia b.r. Co prawda serwis powstał na bazie doświadczeń usługi Never Ending Story działającej od 2002 roku na portalu FantasyWorld.pl i to spowodowało, że od razu startował jako specjalistyczny. Serwis charakteryzuje duża łatwość w rozpoczęciu współtworzenia dzieła literackiego. Wystarczy zapoznać się z jednym z dotąd tworzonych opowiadań i napisać od pięciu zdań do dwóch tysięcy znaków dalszego jego ciągu by stać się aktywnym twórcą. Oczywiście dopisy są starannie moderowane(już po opublikowaniu) i mogą wymagać poprawek albo nawet zostać skasowane. Bardziej doświadczeni lub tylko pomysłowi i odważni mogą zainicjować własne opowiadanie, które przy odrobinie szczęścia i często bardzo niewielkiej kontroli może zupełnie nieoczekiwanie dla pomysłodawcy rozbudować się do sporej powieści.

W stosunku do innych prób serwis www.opowiadam.pl chrakteryzuje unikalne w skali światowej, tworzone specjalnie na jego potrzeby oprogramowanie ułatwiające użytkownikom czytanie i publikowanie tekstów, a sprawnemu gronu moderatorów i administratorów panowanie nad porządkiem, opieką nad użytkownikami i jakością tworzonych tekstów. W systemie obowiązuje hierarchia, na której szczycie znajdują się grupy, zazwyczaj tematyczne, opowiadań. Są to(w nawiasach podano aktualną liczbę opowiadań w grupie): archiwum(31), bajka (6), fantasy (47), historyczne (2), horror (17), komedia (5), kryminał (9), obcojęzyczne (3), obyczajowe (25), poemat (7), przygoda (9), romans (23), sci-fi (8). Archiwum jest tu najmniej typowe i zawiera utwory, które zostały już ukończone i nie mogą być dalej rozbudowywane. Zbiorczy charakter ma również w pewnym stopniu dział opowiadań obcojęzycznych, w których ze względu na daleki od języka rodzimego poziom kompetencji piszących i czytających ograniczają się do prostych opowiadanek, za to niekiedy nawet naprzemiennie w wielu językach. Trochę niezwykły jest również dział poematów, ze względu na posługiwanie się wierszem. Nieodłącznym elementem każdego opowiadania jest Opis, czyli krótki tekst zgrubnie opisujący zamierzenia inicjatora opowiadania. Użytkownik serwisu chcąc rozpocząć nowe opowiadanie musi sporządzić taki opis, wybrać dział, w którym ma się znaleźć opowiadanie (oczywiście nie może od razu wybrać archiwum). Może też wskazanym na liście użytkownikom zabronić dopisywania do opowiadania, a nawet odwrotnie, podać listę tylko tych wybrańców, którzy mogą dopisywać.

Kolejny poziom tworzą dopisy. Dopis to fragment tekstu tworzony przez pojedynczego autora, zgodnie z regulaminem mieszczący się w zakresie od pięciu zdań do dwóch tysięcy znaków. System nie pozwala jednemu autorowi dopisać kolejnego dopisu za swoim, ogranicza maksymalną długość dołączanego dopisu oraz oczywiście broni reguł ustalonych przez inicjatora nie pozwalać dopisywać określonej grupie użytkowników. System pozwala na przeglądanie opowiadań również w trybie bez podziału na dopisy, co pozwala łatwiej czytać i często całkiem skutecznie maskuje heterogeniczny charakter tekstu, bowiem wielu autorów potrafi „zgrać się” by tworzone opowiadania były spójne, nawet w zakresie stylu pisarskiego.

Komentarze nie są włączane do tekstu i ich zadaniem jest jedynie dzielenie się wrażeniami i pomoc autorom w prawidłowym tworzeniu tekstu. W trakcie dopisywania komentarza użytkownik może również ocenić dopisek. Ocena może być pozytywna lub negatywna. Pojedynczy głos do oceniania jest każdemu użytkownikowi nadawany każdego dnia (o drugiej w nocy) i musi zostać wykorzystany w ciągu dziesięciu dni, bo inaczej przepada. W oknie komentarza pojawia się lista liczb odpowiadających maksymalnie liczbie posiadanych głosów(a więc co najwyżej ocena 10 lub -10). Można wykorzystać wszystkie posiadane głosy albo dowolnie mniejszą ich liczbę z zerem włącznie. Oceny są jawne, podobnie jak komentarze, co jest zasadniczą różnicą z tak krytykowaną przez użytkowników podobnych plusów i minusów w serwisie fantasyworld.pl. Poza tym zasadniczo ocenia się tylko dopisy ale oceny z wszystkich dopisów składają się na ocenę opowiadania i podobnie wszystkie dopisy jednego autora na jego ocenę. Dopisanie komentarza powoduje, ze pojawia się on na liście „Komentarze dla ciebie” zarówno inicjatora opowiadania, autora dopisu jak również autora komentarza, powodując również miganie wykrzyknika dopóty użytkownik nie zajrzy na tę listę po ostatniej aktualizacji. Ułatwia to zwracanie uwagi autorom na błędy lub pochwały.

Każdy użytkownik posiada swój profil, który min. podaje rozliczenie jego punktów w serwisie, bowiem użytkownicy muszą płacić za nowe opowiadania oraz zarabiają na tworzeniu własnych dopisów oraz na dopisach innych do ich opowiadań. Użytkownik zarabia również, co 10 punkt zarobiony przez użytkowników, którym polecił serwis. System zawiera automatyczny system generowania zaproszeń, który pozwala nawet zacytować w treści wskazany dopis i nakazuje jedynie wpisanie adresu odbiorcy. Profil zawiera również listę śledzonych opowiadań, która może być dostosowywana do potrzeb przez umieszczanie opowiadań na tej liście klikając na link w nagłówku opowiadania lub usuwanie również w samym profilu. Profil innego użytkownika możemy obejrzeć klikając w odpowiedni link w komentarzu, dopisie, na liście zalogowanych lub wyszukując według wzorca.

Link w profilu innego użytkownika uruchamia również okno wysyłania wewnętrznej poczty serwisu z wpisanym adresem tegoż. Nadejście wewnętrznej poczty sygnalizuje migająca kopertka przy odpowiedniej pozycji menu. W serwisie działa również zminiaturyzowany chat, w którym użytkownicy identyfikowani są nie tylko przez nick-login ale też przez zminiaturyzowanego avatara(40*40 pikseli). Wprowadzenie avatara o rozmiarach 80*80 pikseli jest wymuszane zaraz po zarejestrowaniu się w systemie. Bardzo sprawnie można to zrobić klikając w link prowadzący do serwisu avatarsland.com i wybierając tam odpowiedni dla siebie avatar. Kliknięcie w wybranego avatara dzięki współpracy tych serwisów od razu w tym kontekście wczytuje go do opowiadam.pl. Można wprowadzić do systemu dowolną liczbę avatarów i przebierając się w nie do woli, co m.in. spowoduje że nasze dopisy i komentarze będą barwniejsze.
Edycja własnego profilu pozwala m.in.: zmienić hasło dostępu, zmienić adres e-mail, połączyć nasz profil opowiadam z naszym profilem na ithink i/lub fantasyworld.pl oraz dodać kilka słów o sobie do wyświetlenia na własnym profilu. Edycja własnych opowiadań umożliwia z kolei przeniesienie opowiadania do archiwu, zablokowanie, usunięcie albo spowodowanie, że każdorazowo będzie wyświetlana tablica ostrzegająca przed treściami nieodpowiednimi dla nieletnich. Będąc inicjatormi opowiadania możemy dowolne komentarze i dopisy kasować, a same dopisy również edytować.

Moderatorzy i administratorzy serwisu dostają do dyspozycji dodatkowe menu umożliwiające im manipulacje na dowolnych opowiadaniach w serwisie, zmienianie uprawnień każdemu z użytkowników serwisu (ale tylko z grona podległych) oraz wyświetlają kompletne teksty wszystkich komentarzy i dopisów w kolejności od najnowszego ułatwiając ich modyfikacje i nadzorowanie.

Wydaje się, że serwis Opowiadam.pl może też być remedium na często godną pożałowania twórczość blogową, charakteryzującą się nadmierną dosłownością w wyrażaniu swych uczuć i opinii oraz często prowadzącą do konfliktów z otoczeniem, któremu nie podobają się opinie o nim tam zamieszczane. Zwłaszcza konflikty na linii uczeń-szkoła w związku z zamieszczaniem opinii o nauczycielach są obecnie wyjątkowo ostre. Tu proponuje się by nie rezygnując z czerpania z otaczającej rzeczywistości nadawać ostateczny kształt fikcji literackiej, co w połączeniu ze współpracą wielu osób o różnych doświadczeniach pozwala łatwo uniknąć posądzenia o chęć obmawiania czy oczerniania kogokolwiek, a daje jakąś możliwość rozładowania emocji i dyskutowania problemów.

Młodzież pisząca na opowiadam.pl często sięga po trudne, dręczące je problemy, które łatwiej wyrzucić z siebie, przedyskutować i zrozumieć pod płaszczykiem fikcji literackiej. Bohaterowie opowiadań często są zagubieni np. uciekając z domu, dręcząc się w samotności obezwładnianej nieśmiałością lub odrzucaniem przez potencjalnych partnerów, zwłaszcza jeśli problemem jest też ich odmienność seksualna.

Pomimo, że serwis wystartował dopiero w końcu kwietnia ma już prawie 1000 użytkowników, a zapisane i zweryfikowane teksty wymagałyby zadrukowania 14 tomików. Jednak nadal nie udało się mu przeskoczyć pewnego progu popularności, co jest trudne m.in., dlatego, że tak niewiele osób daje się namówić na podejmowanie prób literackich.

1. Witold | 20:06 04-09-2006

Ciekawa inicjatywa, dobrze, że pojawił się tekst informujący w ogóle o niej i opisujący sposób funkcjonowania. Ale o tych małych liczbach osób, podejmujących próby lterackie - szerzej - chwytające za pióro.....eee......za klawiaturę, jest sporo. Inna sprawa, czy to literatura? No, zależy, co się pod tym pojęciem rozumie.

2. Nikodem | 20:54 04-09-2006

akceptuję za to, że porusza problem tworzenia w internecie. sam tekst wydaje sie zebraniem faktów zakończonym krótkim przemyśleniem. bardziej przypomina to fachowy prospekt reklamowy.

3. Łukasz | 23:44 04-09-2006

Tekst dobrze napisany, choć sprawia wrażenie reklamowego.

4. Uku | 18:14 16-09-2006

Dobrze napisany, ale to po prostu tekst do reklamy!

5. Emilia | 21:29 08-05-2007

Nie do końca odpowiada moim wyobrażeniom ukształtowanych po przeczytaniu wstępu, ale każdemu dogodzić przecież nie sposób. z całym szacunkiem: to bardziej reklama niż twórczość literacka... Jednak za tresć zostawiam pozytyw.

6. Arkadiusz | 10:16 23-01-2008

Tekst pełny i wyczerpujący z widocznym wątkiem przewodnim.

Można polemizować, czy sprawia wrażenie reklamy czy też cytuje pewne formy. Forma spójna wypowiedzi.

7. Arkadiusz | 10:16 23-01-2008

Tekst pełny i wyczerpujący z widocznym wątkiem przewodnim.
Można polemizować, czy sprawia wrażenie reklamy czy też cytuje pewne formy. Forma spójna wypowiedzi.

8. Rena | 11:26 10-04-2008

Reklama czy nie - tekst typowo informacyjny, bardzo spójny i wyczerpujący temat. Jestem na tak