iThink.pl - dziennikarstwo i publicystyka

Menu

Logowanie/Rejestracja

[?] Rejestracja
Logo

Kategorie

Dodaj Artykuł

Artykuł

Aktualności / Polska
+ - 1

Wielkanoc

24 02 2010 Krzysiek Osak Artykuł był czytany 2196 razy
Źródło: wielkanoc.jpg
Źródło: wielkanoc.jpg

Ważną część obyczajowości codziennej w Polsce stanowią wierzenia i rytuały religijne (religijna kultura obyczajowa). W tradycyjnej polskiej rodzinie nagromadzenie przedmiotów i zachowań symbolicznych charakteryzuje następujące święta:

  • Komentuj
  • Wyślij do znajomego
  • Drukuj artykuł
  • Wersja do łatwego czytania
  • Dodaj do ulubionych

Wielkanoc.

Ważną część obyczajowości codziennej w Polsce stanowią wierzenia i rytuały religijne (religijna kultura obyczajowa).
W tradycyjnej polskiej rodzinie nagromadzenie przedmiotów i zachowań symbolicznych charakteryzuje następujące święta: Bożego Narodzenia, Wielkanocy, Wszystkich Świętych, a także narodziny dziecka, założenie rodziny i śmierć członka rodziny. Dni te są ściśle powiązane z polską kulturą narodową i religią, najczęściej z katolicyzmem, dzięki czemu mają wyjątkowo bogatą zwyczajowość i obrzędowość. Wiele zwyczajów i obyczajów, dawniej powszechnie praktykowanych w życiu ogólnospołecznym, w społeczności lokalnej upadło, natomiast utrzymują się one nadal w rodzinie. Funkcjonują w niezmienionej formie przekazywane z pokolenia na pokolenie. Specyficzną cechą zwyczajów/obyczajów rodzinnych jest brak radykalizmu w ich przemianach. W dużej części polskich rodzin kultywowane są wieloletnie tradycje świąteczne, nie porzuca się tak łatwo ani wierzeń, ani zachowań związanych z tradycją. Może dlatego tak się dzieje, że tradycje współtworzą naszą tożsamość. Sposób, w jaki obchodzimy i kultywujemy święta może wiele powiedzieć o danej rodzinie biernemu obserwatorowi. Widzimy jak na dłoni, jakie rodzina posiada wartości, morale, w jakim duchu wychowuje dzieci, co ma dla niej znaczenie, a co jest bagatelizowane, czy wręcz odrzucane. Rodzina jest ważną częścią społeczeństwa, jest swoistą kolebką kultury obyczajowej.

Wróćmy jednak do tematu świąt Wielkanocnych, które jak wiadomo są świętem złożonym pod względem tradycji, w różnych regionach Polski obchodzone są z drobnymi lub większymi różnicami, jednak ich sens ma wszędzie to samo przepiękne przesłanie: Chrystus zmartwychwstał! My przyjrzyjmy się świętu w ujęciu historycznym, aby dostrzec różnice między dawnym a obecnym kultywowaniem tradycji świątecznych. Jak wiadomo każdej porze roku przypisane są jakieś święta i związane z nimi tradycje. Święto Wielkanocne otwiera nowy cykl obrzędów, począwszy od Wielkiego Postu Wielkanocnego. Początek stanowi Niedziela Palmowa.

W Niedzielę Palmową Kościół święci wjazd Jezusa Chrystusa do Jerozolimy. Jezus przybył tam wraz z uczniami na święto Paschy i jak podaje Pismo Święte, witany był przez wielkie tłumy ludzi wołających – Hosanna Synowi Dawidowemu, błogosławiony, który idzie w imię Pańskie dla naszego „zbawienia”. Ludzie ci rzucali na drogę, po której jechał Chrystus gałązki oliwne i palmowe. Na pamiątkę tamtejszych wydarzeń święcimy palmy wielkanocne. Palma symbolizuje męczeństwo i triumf, a więc i chwalebne Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa oraz nieśmiertelność duszy ludzkiej, a procesje z palmami są wyrażeniem głębokich treści religijnych. Kiedyś wierzono, że palma ta posiada wielką moc.

Wielki Czwartek. Liturgia dnia czwartkowego miała upamiętniać Ostatnią Wieczerzę i ustanowienie Eucharystii.
W Wielki Piątek – do czasów współczesnych dotarła jedynie tradycja Grobów Chrystusa, które są odsłaniane na zakończenie wielkopiątkowej liturgii. Nad grobem tym wierni powinni modlić się przez Wielki Piątek i Wielką Sobotę, aż do rezurekcji w Niedzielę Wielkanocną. Wartę przy grobie pełnią służby mundurowe.
W Wielki Piątek zgodnie z tradycją należało udekorować jaja, przyrządzić wiele przysmaków świątecznych, aby Niedzielę poświęcić na odpoczynek. Na całych ziemiach Polskich od najdawniejszych czasów jajko było symbolem życia, miłości i płodności. Wierzono, że posiada wiele właściwości mogących wywołać pozytywne skutki i przywołać życie np. dziecko. Ponadto wierzono jeszcze że jaja mają tak dobrą moc, że zakopywano je w różnych miejscach wokół domu w celu odstraszenia zła czy nieszczęścia. Jajko jest również najważniejszym i pierwszym pokarmem w tym dniu świątecznym. Jest pokarmem poświęconym, którym dzielimy się w podobny sposób, co opłatkiem na Boże Narodzenie. Pisanki, kraszanki, malowanki to jaja pokryte wzorem, który uzyskano poprzez nalanie roztopionym woskiem czyli techniką batiku.

W Wielką Sobotę kończy się TRIDUUM PASCHALNE. Wigilia wielkanocna w znaczeniu kościelnej tradycji jest dniem błogosławionym, w którym: święci się wodę, ogień, ciernie, i pokarmy wielkanocne.

Niedziela Wielkanocna – pierwszy dzień świąt.
Święto PESACH (paschę) odprawiał pobożnie każdego roku Jezus Chrystus i wszyscy Jego krewni. Poprzedza ją ceremonia oczyszczenia, czyli dzielenia się poświęconym jajkiem, składania sobie wzajemnie najlepszych życzeń o zdrowie, powodzenie. Panowała wówczas radość w życiu towarzyskim przy uściskach i pocałunkach. Zwyczaj ten przypomina wieczerzę wigilijną, a zwłaszcza motyw dzielenia się opłatkiem. Jest on wyrazem wzajemnej życzliwości, miłości i przyjaźni. Dopiero po dopełnieniu tego rytuału można rozpocząć śniadanie, które zwykle trwa kilka godzin. Pierwszy dzień świąt spędzamy z najbliższą rodziną przy stole, aby razem cieszyć się wielkim świętem, a także sobą nawzajem. Co w dzisiejszych czasach jest bardzo cenne zważywszy na obecną pogoń za pieniądzem. Zauważa się również zatrważający brak miejsca i czasu, który rodzice mogli by poświęcać swojej rodzinie zamiast tego czas ten spędzają w pracy. Można zauważyć, że w obecnej dobie największym autorytetem staje się pieniądz oraz niezliczona ilość kart kredytowych, wysokość pensji i ilość zer na koncie bankowym. Popularne stały się ostatnio złote nadając rangę i pozycję w społeczeństwie . Nikomu nie przeszkadza brak czasu dla swoich fascynacji czy hobby i zainteresowań. Takie momenty są więc dla Polaków dniami szczególnie wyjątkowymi.

Poniedziałek Wielkanocny jest drugim dniem świąt, w którym możemy odreagować stres poprzez zabawę.  Powinno spędzać się go wesoło i radośnie. Najważniejszym zwyczajem tego dnia jest oblewanie się wodą, czyli smingus – dyngus. Z początku był to zwyczaj złożony z dwóch odrębnych i starych obrzędów.
Smingus – pochodzi od smingusa zielonego lub suchego, co wiązało się ze zwyczajem oblewania wodą, głównie dziewcząt na wydaniu i młodych kobiet, a także smagano się zielonymi gałązkami lub witkami wierzbowymi.
Dyngus – były to pochody młodzieży męskiej często poprzebieranej i posiadającej różne rekwizyty o znaczeniu czysto symbolicznym. Pochody te były połączone z kwestą i wyproszeniami o dary , przeważnie o jaja wielkanocne. Z czasem obchody te połączono w jedno o wspólnej nazwie smingus – dyngus.






+ - 1

Artykuł nie został jeszcze pozytywnie zrecenzowany.

Dodaj Komentarz

Zaloguj się aby komentować. Jeśli nie masz jeszcze konta, zapraszamy do rejestracji.

RSS komentarzy

Komentarze: 1

1. Ratomir | 10:16 09-03-2010

> jednak ich sens ma wszędzie to samo przepiękne przesłanie ----
A wcale ze nie - wystarczy poczytac troszke o poganskiej genezie tego swieta w Polsce - http://www.ithink.pl/artykuly/aktualnosci/polska/jare-swieto-pierwszy-dzien-wiosny-i-wielkanoc/