iThink.pl - dziennikarstwo i publicystyka

Wybór formy opodatkowania wymaga od nowo zarejestrowanego przedsiębiorcy głębszego zastanowienia. Przede wszystkim, należy kierować się planowanymi zyskami firmy, obciążeniami podatkowymi (stawki podatku), a także kosztami, jakie firma musi ponieść w celu osiągnięcia tych przychodów. Ważny jest również przedmiot działalności gospodarczej. Po dokładnej analizie powyższych zagadnień, wybór formy opodatkowania nie powinien sprawiać kłopotu.

Ryczałt ewidencjonowany jest jedną z dostępnych form opodatkowania osiąganych przychodów (obok opodatkowania wg skali, podatkiem liniowym, czy kartą podatkową). Aby wybrać formę opodatkowania, należy złożyć stosowne oświadczenia do Urzędu Skarbowego. Jeśli działalność rozpoczynamy w trakcie roku, oświadczenie należy złożyć w przeddzień rozpoczęcia działalności, najpóźniej do dnia osiągnięcia pierwszego przychodu. Po zakończeniu roku podatkowego zmianę formy opodatkowania należy zgłosić do 20 stycznia nowego roku podatkowego.

Ryczałt ewidencjonowany można zastosować w poniższych sytuacjach:

• gdy przedsiębiorca osiąga przychody poprzez pozarolniczą działalność gospodarczą (jednoosobową, a także przez spółki cywilne osób fizycznych oraz spółki jawne osób fizycznych);
• gdy przychody osiągane są przez osoby fizyczne wykonujące wolne zawody. Katalog tych zawodów jest ściśle określony (lekarz, stomatolog, weterynarz, technik dentystyczny, położna, pielęgniarka, tłumacz oraz nauczyciel świadczący usługi edukacyjne w wymiarze godzin lekcyjnych);
• gdy przychody osiągane są z tytułu najmu, podnajmu, dzierżawy i umów podobnych przez osoby fizyczne, jeśli umowy te nie są zawierane w ramach działalności gospodarczej;
• gdy przychody osiągane są przez osoby duchowne.
  

Nie każdy może skorzystać z tej formy opodatkowania. Przepisy nakładają szereg wyłączeń.

Wyłączenia podmiotowe:

• podatnicy rozliczający się na karcie podatkowej;
• podatnicy okresowo zwolnieni z podatku dochodowego;
• podatnicy, których wyroby opodatkowane są podatkiem akcyzowym;
• podatnicy, którzy przed wyborem ryczałtu w danym roku podatkowym prowadzili działalność na zasadach ogólnych (samodzielnie lub z małżonkiem);
• podatnicy, którzy będą wykonywać ten sam rodzaj usług, co w ramach stosunku pracy, w jakim pozostawali przed rozpoczęciem działalności gospodarczej na własny rachunek.
  

Wyłączenia przedmiotowe:

• podatnicy prowadzący apteki;
• podatnicy prowadzący lombard;
• podatnicy prowadzący kantor walut obcych;
• podatnicy wykonujący wolne zawody inne niż wymienione w ustawie;
• podatnicy prowadzący działalność w zakresie handlu częściami pojazdów mechanicznych;
• podatnicy świadczący usługi zawarte w załączniku nr 2 Ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne z 20 listopada 1998 roku.
  

Korzystając z ryczałtu, podatnik zobowiązany jest do prowadzenia ewidencji przychodów odrębnie na każdy rok podatkowy. Na jej podstawie, co miesiąc lub kwartalnie (w zależności od tego, jak podatnik określił to w US), ustala się kwotę podatku podlegającego wpłacie na rachunek US. Nie ma przy tym możliwości pomniejszania go o koszty uzyskania przychodów.

Podatek dochodowy ryczałtowy (PPE) wyliczamy na podstawie osiągniętego przychodu, pomniejszonego o zapłacone składki ZUS. Należności podatkowe należy wpłacić na konto US do 20 dnia miesiąca za miesiąc/kwartał poprzedni. Podatnik nie jest zobowiązany do składania deklaracji podatkowych. Sposób prowadzenia powyższej ewidencji określają przepisy Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie prowadzenia ewidencji przychodów i wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Oprócz ewidencji przychodów, podatnik zobowiązany jest do:

• prowadzenia rejestru środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych;
• ewidencji wyposażenia;
• przechowywania dokumentów zakupu towarów.
  

Jeśli jednocześnie jest czynnym płatnikiem podatku VAT, powinien prowadzić również rejestry sprzedaży i zakupów VAT oraz składać deklarację VAT-7 do US.

Skrócony algorytm do wyliczenia zryczałtowanego podatku dochodowego wygląda następująco:

• przychód - ubezpieczenie społeczne = przychód do opodatkowania
• przychód do opodatkowania * stawka ryczałtu = podatek
• podatek - ubezpieczenie zdrowotne do odliczenia (7,75% z 9% podstawy) = podatek należny
  

Jeśli podatnik osiąga przychody opodatkowane kilkoma stawkami, zobowiązany jest dokonać procentowego wyliczenia udziału tego przychodu do ogólnego i w takiej wysokości udziału wyliczyć część ubezpieczenia społecznego:

• część przychodu opodatkowana określoną stawką / przychód łączny * 100%;
• następnie kwota składki na ubezpieczenie społeczne * wyliczony udział procentowy = kwota składki przypadająca dla danej części przychodów.
  

Stawki ryczałtu

Ze względu na zakres prowadzonej działalności, stawki ryczałtu są zróżnicowane:

• 3% - działalność gastronomiczna, usługowa (handel), produkcja zwierzęca, rybołówstwo, przychody ze zbycia środków trwałych, będącym w majątku firmy;
• 5,5% - działalność budowlana, usługi transportowe, działalność wytwórcza;
• 8,5% - najem, podnajem, dzierżawa, inne umowy o podobnym charakterze, do kwoty stanowiącej równowartość 4 tysięcy euro, przychody z działalności usługowej, w tym z działalności gastronomicznej w zakresie przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości powyżej 1,5% alkoholu, z zastrzeżeniem pkt 2 i 3, usługi związane z ogrodami botanicznymi, zoologicznymi, a także obiektami chronionej przyrody, prowizja otrzymana na podstawie umowy komisu, prowizja otrzymana na podstawie umowy kolportażu, prowadzenie przedszkoli, oddziałów pozaszkolnych w szkołach podstawowych;
• 17% - usługi noclegowe, pośrednictwo sprzedaży pojazdów mechanicznych i części do nich, usługi parkingowe, doradztwo w zakresie sprzętu komputerowego, pośrednictwo turystyczne, wynajem pojazdów osobowych i innych środków transportu;
• 20% - przychody osiągane przez wolne zawody.
  

Po zakończeniu roku podatkowego, do końca stycznia następnego roku „ryczałtowiec” musi rozliczyć się z przychodów, które osiągnął w roku poprzednim w ramach ryczałtu. Konieczne jest zatem złożenie zeznania rocznego PIT-28. Podatnik, który zdecyduje się na opodatkowanie w formie ryczałtu, nie może rozliczać się wspólnie z małżonkiem ani w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci. Przychody z innych źródeł (np. z tytułu umowy o pracę) rozliczane są na zasadach ogólnych według przepisów o PIT.
Utrata prawa do ryczałtu ewidencjonowanego

Od 1 stycznia 2009 r. przedsiębiorca, który opłaca ryczałt i przekroczy limit przychodów w wysokości 150 tysięcy euro w trakcie roku, traci prawo do ryczałtu od początku następnego roku. Tym samym osoba, która przekroczy limit danym roku, od 1 stycznia roku następnego, zobowiązana jest prowadzić Księgę Przychodów i Rozchodów na zasadach ogólnych.