iThink.pl - dziennikarstwo i publicystyka

Rosyjski pisarz (z zawodu lekarz) Michaił Afanasjewicz Bułhakow (ur. 15 maja 1891 w Kijowie, zm. 10 marca 1940 w Moskwie) nie musi nikomu udowadniać swojego mistrzostwa w kunszcie pisarskim. Jego twórczość broni się sama.

Ten wybitny pisarz pozostawił po sobie tylko 3 powieści: Białą Gwardię, Psie serce (powieść teatralna) oraz arcydzieło Mistrz i Małgorzata. Na szczęście ku uciesze czytelników ostało się wiele jego opowiadań m.in. :

 
• Notatki na mankietach (1920-1922)
• Zapiski młodego lekarza (1925-1927)
• Morfina (1927)
• Czerwona korona (1922)
• Przygody Cziczikowa (1922)
• Diaboliada (1924)
• Fatalne jaja (1925)
Pisał również sztuki teatralne:
• Mieszkanie Zojki (1925)
• Dni Turbinów (1926)
• Bieg (1928)
• Szkarłatna wyspa (1928)
• Zmowa świętoszków (1929)
• Adam i Ewa (1931)
• Błogostan (1934)
• Ostatnie dni (1934)
• Iwan Wasiliewicz (1935)

Bułhakow żył w trudnych dla siebie czasach. Za życia był ostro krytykowany podany cenzurze. Poruszał trudną, niewygodną dla ówczesnej władzy tematykę. Opisywał świat sobie współczesny szyderczo i bezlitośnie. Jednak właśnie tak należało to robić.
Jeśli jeszcze tego nie zrobiliście polecam zapoznanie się z dwiema jego pozycjami:

Biała gwardia (1924)


W Białej gwardii przenosimy się do Kijowa po zakończeniu I wojny Światowej.
Głównymi bohaterami są członkowie rodziny Turbinów. Wpominają oni niedawno pochowaną matkę Anne Władimirowne. Fakt, iż Bułhakow niedawno sam stracił swoją matkę  miał znaczący wpływ na kształt powieści. 

Po wycofaniu się wojsk niemieckich panuje prawdziwy chaos.
Rozpoczyna się bitwa o Kijów między oddziałami wiernymi hetmanowi Pawło Skoropadskiemu armią Petlury. Autor pokazuję prawdziwe lęki ludzkie. Jesteśmy świadkami rozbudzania się świadomości narodowej Ukrainy.

Na motywach Białej Gwardii Bułhakow napisał sztukę Dni Turbinów. W ZSRR wolno było ją grać tylko w Moskwie i tylko w jednym teatrze. Prawie wszystkie recenzje były negatywne. O to jedna z nich: nic nie mówię przeciwko autorowi sztuki Bułhakowowi, który czym był, tym pozostanie: nowoburżuazyjnym pomiotem, bryzgający zatrutą, ale bezsilną śliną na klasę robotniczą i jej komunistyczne ideały. Nic więc dziwnego, że powieść ta ukazała się w ZSRR dopiero w 1966 roku .

Mistrz i Małgorzata (1928-1940)

To powieść nie bez powodu uważana za dzieło życia Bułhakowa. Pisał ją przez 12 lat, zaś ukończył ledwo przed swoją śmiercią. W rankingu czytelników i ekspertów Rzeczpospolitej w 1999 roku Mistrz i Małgorzata została uznana za najważniejszą powieść XX wieku. Autor poruszył tu uniwersalne tematy : walkę dobra ze złem, a także miłość. Krytykuje ustrój totalitarny (pisał, że wszelka władza jest gwałtem zadawanym ludziom i nadejdzie czas, kiedy nie będzie władzy ani cesarskiej, ani żadnej innej) oraz styl mieszkańców Moskwy. Akcja rozgrywa się na kilku płaszczyznach, między którymi autor płynnie się porusza. I tak w jednej chwili jesteśmy w Moskwie w latach 30 XX wieku, po czym przenosimy się do czasów biblijnych na dwór Poncjusza Piłata . Postacią scalającą wszystkie wątki jest Szatan, który jawi się jako całkiem klawy gość. Możemy zauważyć, że świat nie dzieli się na biel i czerń, istnieją także odcienie szarości. Powieść zarówno śmieszy, jak i skłania do refleksji. Równowaga została zachowana.

Michaił Bułhakow zmarł ponad 68 lat temu . Jednak dla mnie na zawsze pozostanie Mistrzem, pisanym przez duże M.