iThink.pl - dziennikarstwo i publicystyka

Od jakiegoś czasu zainteresował mnie temat ludzkiej pamięci, system jej działania i możliwości, które posiada. Okazuje się bowiem, że jest ona najlepszym „notatnikiem” jaki posiadamy.

Wyobraźmy sobie, że pamięć to taki wielki pokój z mnóstwem szuflad pozamykanych na klucz. Każdy z nas posiada plik kluczy do własnej pamięci, jednak zdarza się, że gdy mamy odnaleźć jakąś istotną informacje, nie potrafimy dopasować klucza do zamka i w ten sposób stwierdzamy, że po prostu czegoś nie pamiętamy. Nieprawdą jest więc stwierdzenie, że można wymazać z pamięci smutne wspomnienia, nie pomoże nam w tym nawet upływ czasu. Wszystkie wydarzenia, obrazy i dźwięki które zarejestrowaliśmy w ciągu naszego życia zostają z nami na zawsze, a przeciążenie pamięci i zapchanie jej jest praktycznie niemożliwe, ze względu na pojemność, którą posiada.

Warunkiem prawidłowego jej funkcjonowania jest odpowiedni sposób magazynowania wiedzy. Właściwym jest wykorzystywanie wyobraźni i skojarzeń do zapamiętywania danych informacji, natomiast błędnym na przykład czytanie 10 razy tego samego tekstu, gdyż nasz mózg musi wtedy przetworzyć tę samą informację również 10 razy przez co męczy się szybciej, a i tak zwykle nie daje to oczekiwanych rezultatów.

Pamięć może być klasyfikowana na różne sposoby w zależności od czasu jej trwania (pamięć sensoryczna, krótkotrwała i długotrwała), typu informacji (pamięć semantyczna oraz epizodyczna) i sposobu przypominania (deklaratywna –świadoma, niedeklaratywna –nieświadoma). Klasyfikacja ta jest bardzo rozbudowana, gdyż każdy z wymienionych wyżej typów pamięci posiada po kilka podtypów.

Pamięć sensoryczna to inaczej pamięć zmysłów. Ma krótki czas trwania (do ok. 0,5 s), dużą pojemność, zlokalizowana jest w każdym zmyśle, a także przechowuje informacje bez zniekształceń i przetworzenia, np. pozwala nam dostrzec leżący na naszej dłoni przedmiot. Pamięcią krótkotrwałą nazywamy tą, która przechowuje niewielkie ilości informacji przez krótki okres czasu (np. wyniki obliczeń). Pamięć długotrwała natomiast to trwały magazyn pamięciowy, który ma nieograniczoną pojemność i czas przechowywania.

W procesie przypominania pamięć świadoma wymaga udziału świadomości, czyli jakiegoś świadomego procesu kierującego odtwarzaniem informacji. Dzielimy ją na pamięć epizodyczną (używaną do przechowywania konkretnych wspomnień) oraz semantyczną (zawiera fakty niezależne od kontekstu i np. może dotyczyć wiedzy abstrakcyjnej o świecie). Pamięć nieświadoma jest oparta na przypominaniu sobie wcześniej wyuczonego wzorca, np. kroków tanecznych.

Wiadomo nie od dziś, że człowiek nie potrafi w pełni korzystać z tego jakie możliwości posiada jego umysł. Nigdy więc do końca nie można ufać naszej pamięci, tak jak nie można ufać wykonywanym na kartkach papieru notatkom, bo zawsze może się wkraść w nie jakiś błąd, tak właśnie bywa gdy pamięć nie jest ćwiczona. Dzięki ćwiczeniom możemy być jednak pewni, że będzie nam służyła długo i nigdy nas nie zawiedzie oraz pomoże przywołać z najdalszych swych zakątków pokryte od lat kurzem szczęśliwe wspomnienia, które pozornie uważaliśmy za utracone.